اگر تجربه‌تان از بازی آنلاین با وجود سرعت مناسب اینترنت، همچنان همراه با لگ، تأخیر در واکنش‌ها یا قطع‌ و وصل شدن است، احتمال زیاد مسئله اصلی سرعت اینترنت نیست؛ بلکه به عواملی مثل پینگ (Ping)، نوسان پینگ (Jitter) و پکت‌لاس (Packet Loss) مربوط می‌شود. در این مطلب کاربردی از فروشگاه آ.اس.پ، به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم چه تنظیماتی روی مودم/روتر انجام دهید تا کاهش پینگ واقعی و اتصال پایدارتر در بازی داشته باشید.

پینگ چیست و چه عواملی آن را افزایش می‌دهد؟

پینگ زمان رفت‌وبرگشت یک بسته داده بین دستگاه شما و سرور بازی است که با میلی‌ثانیه (ms) اندازه‌گیری می‌شود. کاهش پینگ معمولاً به معنی پاسخ‌گویی بهتر در بازی است. با این حال، حتی اگر پینگ متوسط باشد اما نوسان زیادی داشته باشد (Jitter بالا)، بازی حس «لگ» خواهد داشت.

دلایل رایج بالا رفتن پینگ:

  • شلوغی شبکه خانگی (دانلود/استریم همزمان سایر کاربران)

  • استفاده از وای‌فای ضعیف یا کانال شلوغ

  • تنظیم نبودن QoS یا اولویت‌بندی ترافیک

  • مشکلات NAT و ارتباط با سرورهای بازی

  • کابل/اتصال نامناسب یا نویز خط (در DSL)

  • فاصله زیاد تا سرور یا مسیر نامناسب شبکه (Routing)

روش های بررسی کاهش پینگ

برای اینکه نتیجه تنظیمات را درست ارزیابی کنید، ابتدا این موارد را رعایت کنید:

1) بازی را با کابل LAN تست کنید

اگر امکان دارید، دستگاه گیم (PC/کنسول) را با کابل شبکه به مودم وصل کنید. در بسیاری از خانه‌ها، بزرگ‌ترین عامل نوسان پینگ، وای‌فای است نه خود اینترنت.

2) یک تست ساده از پینگ و پکت‌لاس بگیرید

قبل و بعد از اعمال تنظیمات، همان بازی/سرور را انتخاب کنید و پینگ را مقایسه کنید. همچنین از ابزارهای تست اتصال داخل بازی یا ابزارهای مانیتورینگ شبکه استفاده کنید تا تغییرات را دقیق ببینید.

3) مودم را یک بار ریست نرم (خاموش/روشن) کنید

قبل از تغییرات جدی، مودم را ۳۰ ثانیه خاموش و روشن کنید تا از وضعیت پایدار برای کاهش پینگ شروع کنید.

کاهش پینگ بازی

تنظیمات مودم برای کاهش پینگ بازی

پینگ (Ping) در ساده‌ترین تعریف، «زمان تأخیر رفت‌وبرگشت» بین دستگاه شما و یک مقصد شبکه (معمولاً سرور بازی یا سرویس آنلاین) است. یعنی:

  1. دستگاه شما یک پیام/بسته داده به سرور ارسال می‌کند.

  2. سرور آن را دریافت و پاسخ را بازمی‌گرداند.

  3. دستگاه شما پاسخ را دریافت می‌کند.

مدت زمانی که این رفت‌وبرگشت طول می‌کشد، پینگ نام دارد و با میلی‌ثانیه (ms) اندازه‌گیری می‌شود. هر چه این عدد کمتر باشد، ارتباط شما با سرور سریع‌تر و پاسخ‌گوتر است.

از نظر فنی، در بسیاری از ابزارها پینگ با ارسال پیام‌های ICMP Echo Request/Reply اندازه‌گیری می‌شود. هرچند بازی‌ها لزوماً از ICMP برای تبادل داده استفاده نمی‌کنند، اما «عدد پینگ» در بازی‌ها نیز همان مفهوم کلی تأخیر شبکه را نشان می‌دهد (معمولاً بر پایه ترافیک UDP/TCP یا اندازه‌گیری داخلی خود بازی).

1. فعال‌سازی QoS برای کاهش پینگ در بازی

QoS (Quality of Service) مهم‌ترین تنظیم برای کاهش پینگ در زمان شلوغی شبکه است. QoS باعث می‌شود ترافیک بازی در اولویت قرار بگیرد و دانلود یا استریم دیگران پینگ شما را خراب نکند.

روش پیشنهادی تنظیم QoS

  • وارد پنل مودم شوید (معمولاً 192.168.1.1 یا 192.168.0.1)

  • بخش QoS / Traffic Priority / Bandwidth Control را پیدا کنید

  • دستگاه گیم (PC/PS5/Xbox) را بر اساس MAC Address انتخاب کنید

  • اولویت را روی High / Highest / Gaming قرار دهید

  • اگر مودم اجازه می‌دهد، برای ترافیک بازی یا UDP اولویت بالاتر تعریف کنید

نکته مهم: اگر مودم از شما «حداکثر سرعت دانلود و آپلود» می‌خواهد، مقدار را کمی پایین‌تر از سرعت واقعی بگذارید (مثلاً 90 تا 95 درصد) تا QoS بتواند مؤثر عمل کند.

2. روشن/خاموش کردن UPnP؛ کدام بهتر است؟

UPnP به کنسول یا بازی اجازه می‌دهد پورت‌های لازم را خودکار باز کند. در بسیاری از موارد، UPnP باعث بهتر شدن ارتباط و حتی بهبود شرایط NAT و کاهش پینگ می‌شود.

  • اگر NAT شما روی Strict/Moderate است، معمولاً فعال بودن UPnP کمک می‌کند.

  • اگر امنیت برایتان اولویت بالاست یا مودم‌تان UPnP ناپایدار دارد، می‌توانید آن را خاموش کنید و به جای آن Port Forwarding را دستی انجام دهید.

پیشنهاد عملی:

  • ابتدا UPnP را فعال کنید و نتیجه را در بازی بررسی کنید.

  • اگر مشکل باقی ماند، سراغ Port Forwarding بروید.

3. Port Forwarding برای کاهش لگ و بهبود NAT

Port Forwarding معمولاً برای «کاهش پینگ» به‌صورت مستقیم معجزه نمی‌کند، اما برای بهبود اتصال، کاهش خطای اتصال به لابی/مچ‌میکینگ و بهتر شدن NAT در بسیاری از بازی‌ها بسیار مؤثر است.

اصول مهم کاهش لگ

4. تنظیم DNS مناسب؛ کمک به کاهش پینگ و بهبود اتصال

DNS بیشتر روی «زمان پیدا کردن سرور/اتصال اولیه» اثر می‌گذارد تا روی پینگ خام. با این حال، در برخی ISPها استفاده از DNS پایدارتر، باعث کاهش تأخیرهای عجیب و قطع‌و‌وصل و کاهش پینگ می‌شود.

گزینه‌های رایج:

  • Google DNS: 8.8.8.8 و 8.8.4.4

  • Cloudflare: 1.1.1.1 و 1.0.0.1

پیشنهاد: DNS را هم روی مودم (در صورت امکان) و هم روی دستگاه گیم تنظیم کنید و با یک بازی ثابت مقایسه بگیرید.

5. انتخاب باند مناسب وای‌فای: 2.4GHz یا 5GHz

اگر مجبورید با وای‌فای بازی کنید:

5GHz (پیشنهاد برای گیم)

  • سرعت بالاتر و تداخل کمتر

  • مناسب فاصله نزدیک تا متوسط

  • بهترین گزینه برای کاهش نوسان پینگ

2.4GHz (برای فاصله دورتر)

  • برد بیشتر، اما تداخل بالاتر

  • معمولاً نوسان پینگ بیشتر در محیط‌های شلوغ

قاعده: اگر فاصله‌تان تا مودم زیاد نیست، برای کاهش پینگ از 5GHz استفاده کنید.

6. تنظیم کانال وای‌فای برای کاهش تداخل

در ساختمان‌های شلوغ، کانال وای‌فای نقش زیادی در پایداری و کاهش پینگ دارد.

  • در 2.4GHz معمولاً کانال‌های 1، 6، 11 بهترین انتخاب هستند.

  • در 5GHz کانال‌های خلوت‌تر معمولاً بهترند (بسته به منطقه و مودم).

اگر مودم گزینه Auto Channel دارد، یک بار روی Auto بگذارید، سپس اگر نتیجه خوب نبود دستی کانال را تغییر دهید.

7. غیرفعال کردن WPS و بهبود پایداری/امنیت

WPS از نظر امنیتی توصیه نمی‌شود و در برخی مودم‌ها باعث رفتارهای ناپایدار می‌شود. خاموش کردن آن معمولاً به نفع شبکه است و در کنار سایر تنظیمات به اتصال پایدارتر کمک می‌کند.

8. آپدیت Firmware مودم؛ ساده اما مهم

آپدیت نرم‌افزار مودم (Firmware) می‌تواند:

  • باگ‌های مربوط به وای‌فای و QoS را رفع کند

  • پایداری را بهتر کند

  • مشکلات NAT یا قطع‌و‌وصل را کاهش دهد

توصیه: فقط از فایل‌های رسمی برند مودم استفاده کنید و هنگام آپدیت، برق قطع نشود.

9. تنظیم MTU؛ فقط وقتی مشکل خاص دارید

MTU تنظیم تخصصی‌تری برای کاهش پینگ است و اگر اشتباه تنظیم شود می‌تواند مشکل ایجاد کند. در شرایطی مثل:

  • پکت‌لاس غیرعادی

  • قطع‌و‌وصل هنگام ورود به بازی

  • مشکل با VPN یا برخی مسیرها

ممکن است تنظیم MTU کمک کند. اگر مطمئن نیستید، این بخش را فعلاً تغییر ندهید.

10. جلوگیری از شلوغی شبکه: دشمن اصلی کاهش پینگ

حتی بهترین مودم هم اگر شبکه شلوغ باشد، پینگ بالا می‌رود. چند راهکار کاربردی:

  • دانلودها را زمان بازی متوقف کنید

  • آپدیت‌های خودکار سیستم/کنسول را خاموش یا زمان‌بندی کنید

  • برای دستگاه‌های غیرضروری محدودیت سرعت بگذارید (Bandwidth Control)

  • دستگاه گیم را در QoS در اولویت قرار دهید

نتیجه‌گیری

برای کاهش پینگ در بازی، معمولاً ترکیبی از «پایداری اتصال»، «اولویت‌بندی ترافیک با QoS» و «کاهش تداخل وای‌فای» بیشترین اثر را دارد. اگر صرفاً سرعت بالایی دارید اما پینگ و نوسان همچنان مشکل‌ساز است، با اجرای همین تنظیمات می‌توانید تجربه بازی آنلاین را محسوساً بهتر کنید.

اگر خواستی، نام مودم‌ت (مدل دقیق) + نوع اینترنتت (ADSL/VDSL/فیبر/4G) + اینکه با کابل بازی می‌کنی یا وای‌فای رو بگی، تنظیمات رو دقیقاً مطابق همون مودم به‌صورت منویی و قدم‌به‌قدم هم برات می‌نویسم.

فروشگاه اینترنتی آ.اس.پ (اقتباس از مقاله‌ای از Tekdash)
در صورت استفاده از این مقاله، نام و آدرس فروشگاه اینترنتی آ.اس.پ را به عنوان منبع ذکر کنید.